KNOWLEDGE

ကျောက်ကပ်လဲရမယ်ဆိုတဲ့ နှစ်ယောက်လုံး အံ့မခန်းပျောက်ကင်းသွားတဲ့နည်းလမ်း

Written by 5qt5gZ4vbA

ဝမ်းသာစရာသတင်းလေးပါ သူငယ်ချင်းတယောက် ကျောက်ကပ်လဲရမယ်တဲ့ သိန်း၃ရာကျော်ကုန်မယ်ဆိုလို့ သူ့ခြံလေးကို ရောင်းနေတာ အခုကျောက်ကပ်ဆေးနေရတယ် ။အခုဒီဆေးနည်းလေးကိုသောက်တာ မဆေးရတော့ဘူး အမတယောက်က ကျောက်ကပ်ရောဂါဖြစ်နေတာ ကြာပီ ။အခု ခံတက်ခေါက်ရယ် သံပုရာသီး ရယ် သွေးသောက်တာ ၂ယောက် လုံး အံ့မခန်းပျောက်ကင်းသွားပါပီ ကုသိုလ်ဖြစ်ရှဲပေးကြပါ

ကျောက်ကပ်ထိခိုက်နေပြီလို့သတိပေးနေတဲ့ရောဂါလက္ခဏာများ

ကျနော်တို့ခန္ဒာကိုယ်က အဂါၤ အစိတ်အပိုင်းဟာ ရောဂါတစ်ခုခုခံစားနေရပြီဆို လူကို ရှေ့ပြေးလက္ခဏာများ နဲ့ သတိပေး တတ်ပါတယ် ။ သူတို့ကိုသတိမမှုပဲပေါ့ပေါ့နေမယ်ဆိုရင်တော့ ရောဂါတေ ကြီးထွားလာချိန်မှသိပြီး ကုသမှု နောက်ကျ နိုင်ပါတယ် ။ဆေးရုံတင်ရရင် အိမ်နေမိသားစုတွေ လူအင်အား ငွေအင်အား အချိန်အားနဲ့ လုပ်အားတွေ မလိုအပ်ပဲ ဆုံးရှုံးတတ်တာကြောင့်မို့ ကျနော်တို့ခန္ဒာကိုယ်က သတိပေးနေတဲ့ ရှေ့ပြေးလက္ခဏာများ ကို သတိမှုမိဖို့ ဖတ်ကြည့်ရ အောင် ။ ဒီနေ့ မောင်ဖြိုးတို့ပြောပြမှာကတော့..ကျောက်ကပ်ရဲ့ ရှေ့ပြေး ရောဂါ လက္ခဏာများ ပါပဲ။

အိပ်မပျော်ခြင်း

ကျောက်ကပ်တွေက ခန္ဒာကိုယ်ရဲ့အဆိပ်အတောက်တွေကို ဆီးထဲ ကနေစွန့်ထုတ်ပေးရတဲ့အလုပ်ကိုလုပ်ပါတယ် ။ အားလုံးမြင်သာအောင် ပြောရရင် ကျောက်ကပ်ဟာ ခန္ဒာကိုယ်အတွက် အမှိုက်သိမ်းသမားလေးတယောက်ပါပဲ ။ဆိုတော့ ကျောက်ကပ်ကကောင်းကောင်းအလုပ်မလုပ်ရင် အဆိပ်အတောက်အညစ်အကြေးတွေက ခန္ဒာကိုယ် သွေးလှည့်ပတ် စနစ်ထဲမှာ ပဲရှိနေကြမှာပါ..။

အဆိပ်တွေကသွေးထဲမှာများနေပြီဆို သင်အိပ်ပျော်တော့မှာမဟုတ်ပါဖူး ကော်ဖီတွေ သောက်ထားတာ စိတ်လှုပ်ရှားစရာ.. စိတ်ဖိစီးမှု အစရှိတဲ့ အကြောင်းရင်းတိတိကျကျ မရှိပဲရက်ရှည် အိပ်မပျော်ဖူး ဆိုရင် တော့ ကျောက်ကပ်ကို ဂရုစိုက်ဖို့အချိန်ရောက်ပြီဆိုတဲ့ လက္ခဏာပါပဲ ။ကျောက်ကပ်ရောဂါတစ်ချို့ ဟာ အိပ်စက်နေရင်း အသက်ရှုခတ္တခဏ ရပ်သွားတတ်တဲ့ sleep apnea ဆိုတဲ့ရောဂါတစ်မျိူးကိုပါဖြစ်စေတတ်ပါတယ် ။ အိပ်နေရင်းနဲ့ အကျယ်ကြီးဟောက်တတ်တဲ့ လက္ခဏာ ကိုလဲပြသတတ်ပါတယ်။

ခေါင်းကိုက်ခြင်းနှုံးချိခြင်းနှင့်ခွန်အားမရှိသလိုခံစားရခြင်း

သွေးနီဥတွေက သွေးလှည့်ပတ်မှုစနစ်တလျှောက်မှာ လှည့်ပတ်ပြီး အောက်ဆီဂျင် ကို အဆုပ်ကနေ ဆဲလ်တွေဆီကို သယ်ဆောင်ပေးပါတယ် ။ သွေးနီဥတွေနဲလေလေ လူဟာ ပိုပြီး မောလွယ် ပင်ပန်း လွယ်ပြီး နှူံးချိနေတတ်ပါတယ် ။EPO (Erythropoietin) လို့ခေါ်တဲ့ဟော်မှုန်းတမျိူးဟာ ရိုးတွင်းချဉ်ဆီကနေ သွေးနီဥ ထုတ်လုပ်မှုကို အားပေးပါတယ် EPO ကိုတော့ ကျောက်ကပ်ကနေထုတ်လုပ်ပါတယ်။

ကျန်းမာနေတဲ့အချိန်မှာ ကျောက်ကပ် ဟာ ခန္ဒာကိုယ် ထဲက Vitamin D ကိုထိမ်းသိမ်းကြီး အရိုးရဲ့ကြံခိုင်မှုနဲ့ EPO ထုတ်လုပ်ပေးမှုကို လုပ်ဆောင်နိုင်ပါတယ် ။ အရမ်းကို နှုံးချိမောလွယ် ပင်ပန်းလွယ် နေရင်တော့ဆရာဝန်ပြသင့်ပါတယ် ။ကြာရှည်ကျောက်ကပ်ရောဂါ ခံစားနေရသူတွေ အဖြစ်များတဲ့ လက္ခဏာ ကတော့ Anaemia လို့ခေါ်တဲ့ သွေးအားနည်းရောဂါပါပဲ ကျောက်ကပ် လုပ်ငန်းဆောင်တာရဲ့ ၅၀ % ပဲအလုပ်လုပ်တော့တဲ့ လူနာများမှာတွေ့ရတတ်ပါတယ် ။သင်အနေနဲ့လုံလောက်အောင်အနားယူ အိပ်စက်ပေမဲ့ အမြဲပင်ပန်းနွမ်းနယ် နှုန်းချိလွယ် နေပြီဆိုရင်တော့ ဆရာဝန်ဆီသာပြေးတိုင်ပင်ပါတော့..။

ခြောက်သွေ့ပြီးယားလွယ်တဲ့အရေပြား

ကျောက်ကပ်ဟာ ဗီတာမင် နဲ့သတ္တုဓာတ်တွေကို စီမံခန့်ခွဲရတဲ့ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းလဲ ဖြစ်ပါတယ် ။ ပိုလျှံနေတဲ့ အရည်ဓာတ်တွေကို ဖယ်ရှားမယ် သွေးနီဥထုတ်လုပ်မှုကိုမြင့်တင်မယ် ဆိုတဲ့အလုပ်တွေလဲလုပ်ပါတယ် ။သင်အရေပြားက လိုအပ်တဲ့စိုစွတ်မှုမရှိဖူး ခြောက်သွေ့ပြီးယားယံနေရင်တော့ သတ္တုဓာတ်မလုံလောက် မမျှတတဲ့ ကျောက်ကပ်ပြဿနာ ပဲလို့သိလိုက်ပါ ဒါဟာ အရိုးရောဂါတွေကိုလဲနောက်ဆက်တွဲ ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ် ။ရေများမျျားသောက်ပါ ကြာရှည်ခံစားနေ ရတဲ့ လက္ခဏာ တွေအတွက်ဆိုရင် တော့ဆရာဝန်သာပြသပါ..ကိုယ့်စိတ်အထင်နဲ့ဆေးတွေ လျှောက်မသောက် ပါနဲ့…ဆေးဝါးတွေဟာအသဲနဲ့ကျောက်ကပ်ကို ပိုပြီးအလုပ်ပေးတတ်ပါတယ်။

ခံတွင်းအနံ့ဆိုးဝါးပြီးပါးစပ်ထဲတွင်သံဓာတ်အရသာခံစားနေရခြင်း

သင့်သွေးထဲမှာအဆိပ်အတောက်တွေများနေပြီဆိုရင်တော့ ဒီလက္ခဏာပြပါလိမ့်မယ် ။ ငယ်တုန်းက ကလေးသဘာဝ သံပိုက်လုံးကိုရက်မိသလို စိမ်းရွှေရွှေဖန်တန်တန်ငန်သလိုလို အရသာကြီးပါ ဒေါက်တာငဖြိုးတို့ငယ်တုန်းကတော့ပါးစပ်ထဲဘယ်လိုသံချောင်းဝါးမိတယ်မမှတ်မိတော့ဖူး.အရသာဆိုးဆိုးကြီးကိုတော့ မှတ်မိနေပါသေးတယ် လေ။ ကျောက်ကပ်သမားဟာအစားစားတဲ့အခါမှာလဲ ဒီသံအရသာကြီးဖြစ်နေတတ်ပါသတဲ့ နောက်ပြီး ခံတွင်းအနံ့ဆိုးဝါးခြင်း ဟာလဲ ကျောက်ကပ်ရဲ့လက္ခဏာတစ်ခုပါပဲ

သွေးလှည့်ပတ်မှုစနစ်တလျှောက်မှာ အဆိပ်အတောက်တွေ များနေပြီ ဆိုတဲ့အချက်ပြမှုပဲလိုသိထားပါတော့.။နောက်ဆက်တွဲ လက္ခဏာကတော့ အစားစာချင်စိတ်မရှိတာ အထူးသဖြင့် အသားငါးမစားချင်တဲ့ခံစားချက်ပါပဲ ဒါဟာ ကျန်းမာရေးနဲ့မညီညွှတ်တဲ့ ကိုယ်အလေးချိန်ကျဆင်းမှု (unhealthy weight loss )ကိုဖြစ်စေတတ်ပါတယ် ။ပုံမှန်အားဖြင့်တော့ သံအရသာကြီးဟာ အလာဂျစ်သမားတွေနဲ့ ခံတွင်းသန့်ရှင်းမှု နည်းပါးတဲ့လူတွေမှာတွေ့ရတတ်ပါတယ် ဒါပေမဲ့.. ရက်ရှည်လများ ဒီလက္ခဏာခံစားနေရရင်တော့ ဆရာဝန် နဲ့သာ ပြသပေတော့ဗျို ု

အသက်ရှုမြန်ခြင်း(ကျပ်ခြင်း)

စာဖတ်သူ မိတ်ဆွေအပေါင်း အသက်ရှုကျပ်ရတာ မောတာမြန်တာနဲ့ကျောက်ကပ်နဲ့ မဆိုင်ဖူးလို့တွေးထင်ကြမှာပေါ့ အဓိကနှစ်ချက်ရှိပါတယ် ပထမအချက်ကတော့ ကျောက်ကပ်ကမစွန့်ထုတ်နိုင်တဲ့ အရည်ဓာတ်အပိုတွေဟာ ခန္ဒာကိုယ်ထဲမှာစုပုံနေမိပြီးအဆုပ်ထဲကို အလွယ်တကူရောက်လာရှိနိုင်လို့ပါပဲ။နောက်တချက်ကတော့ ကျောက်ကပ်မကောင်းတဲ့အတွက်ကြောင့် anaemia ဖြစ်ပြီးခန္ဒာကိုယ်ရဲ့ ဆဲလ်တွေဟာ အောက်ဆီဂျင် လုံလောက်စွာမရရှိလို့ ပါပဲ ဒီနှစ်ချက်ကြောင့်မောတာ အသက်ရှုမြန်တာ..ဖြစ်တတ်ပါတယ် ။

ဒါပေမဲ့လည်း တခြား ပန်းနာရင်ကျပ်လို အဆုပ်ကင်ဆာလိုမျိုး နဲ့ နှလုံးရောဂါတွေကြောင့်လဲ အသက်ရှုမဝ အသက်ရှုမြန်တာ ဖြစ်တတ်ပါသေးတယ်။ အသက်ရှူမဝတာတဲ့တန်းပြီးကျောက်ကပ်ကြောင့်လို့ ထင်လို့မရပေမဲ့ သူဟာလဲအကြောင်းရင်းထဲကတစ်ခုပဲလို့ သတိထားသင့်ပါတယ်။အိမ်ခန်းထဲကနေမီးဖိုအသွား တို့ လှေကားလေ ၃ ထစ်လောက်တက်ရုံနဲ့တင်မောနေပြီဆိုရင်တော့.. မိတ်တွေတို့ရေဆရာဝန်ဆီသာပြေးပေတော့။..

လက်ကောက်ဝတ်ခြေမျက်စိတဝိုက်ခြေနဲ့လက်တွေဖောယောင်ခြင်း

ကျောက်ကပ်အလုပ်မလုပ်လို့ ခန္ဒာကိုယ်မှာအရည်တွေစုပုံပြီးများလာပြီဆိုရင် ဒီရေတွေဟာ sodium retention ကိုဖြစ်စေပါတယ် ဒါဟာသင့်လက်ကောက်ဝတ် ခြေကျဉ်းဝတ် လက်နဲ့ ခြေထောက်တွေမှာ အရည်တွေစုပြီးဖောယောင်စေတတ်ပါတယ်။ခြေထောက်တွေနဲ့ ခန္ဒာကိုယ်အောက်ပိုင်းဖောယောင်ခြင်းဟာ အခြား နှလုံး အသည်းနဲ့ ခြေထောက်အတွင်းက သွေးပြန်ကြောတွေ တခုခု ချွတ်ယွင်းလို့လဲ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ဆေးတွေကလဲအယောင်ကျအောင်လုပ်နိုင်ပေမဲ့ ဆရာဝန်နဲ့တိုင်ပင်ပြီးမှသောက်သင့်ပါတယ် ။ ကိုယ့်ဖာသာထင်ရာဆေးတွေသောက်ပြီးမှ ဆရာဝန်နဲ ပြသတာသာ ဆရာဝန်အနေနဲ ဒါဟာ့ရောဂါလက္ခာလား ဆေးရဲ့သက်ရောက်မှုလား စဉ်းစားရကျပ်စေပါတယ် ။

ကျောဘက်နာကျင်ခြင်း

ကျောက်ကပ်ကြောင့်ဖြစ်တဲ့နာကျင်မှုဟာနက်ရှိုင်းပြီး နံရိုးတွေရဲ့အောက်ကပ်ရပ်ဖက်မှာဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့တခါတလေ ခါးအရှေ့ ဆီးစပ်နားတဝိုက်နဲ့ တင်ပါးမှာပါ နာကျင်တတ်ပါတယ်။ဒီနာကျင်မှုဟာ polycystic kidney disease လိုမျိုးအရေအိတ်ကလေးတွေ ကကျောက်ကပ်မှာဖြစ်တည်နေတဲ့ အတွက်ကြောင့်ပါ၊ ကျောက်ကပ်ကြောင့်ုဖစ်တဲ့ နောက်ကျောကနာကျင်မှုဟာ တခါနရံ ကိုယ်ပူကြီးခြင်း အော့အန်ခြင်းနဲ့ ဆီးခဏခဏ သွားခြင်းတို့နဲ့ပါ ပူးတွဲလာတတ်ပါတယ်။

ဒီလိုတွေတွဲမလာသေးဖူးဆိုရင်တော့ ကျောကပ်ကဟုတ်ပါတခြားအကြောင်းအရာတွေကြောင့်နာကျင်တာပါ ။ သူတို့ဟာနောက်ကျောမှာနေရာတိတိကျကျနာတတ်တယ် အဖျားမရှိတတ်ဖူး ရုတ်တရက်လဲ ဖြစ်တတ်ပါတယ် ။မကြာခဏ ခါးနာပြီး အထက်ကလိုလက္ခဏာတွေနဲ့ တွဲလာရင် သာမာန်အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးနဲ့မသက်သာရင် တော့ ဒေါက်တာကိုကို တွေစီသွားဖို့အချိန်ရောက်ပါပြီ မိတ်တွေတို့..။

မျက်လုံးနားတဝိုက်ရောင်ရမ်းခြင်း(puffy eye)

မျက်လုံးနားတဝိုက်ရောင်ရမ်းခြင်း မို့ဖောင်းခြင်းဟာလဲ ကျောက်ကပ်ကျန်းမာရေး ရဲ့ရှေ့ပြေးလက္ခဏာများ တဲ့ကတစ်ခုပါပဲ ကျောက်ကပ်ရဲ့စစ်ကြောတဲ့ စနစ် filtration system ပျက်နေတဲ့အခါ protein အသားဓာတ်များကို ခန္ဒာကိုယ် ထဲကိုမျှဝေရမဲ့အစားဆီးထဲမှာပါဝင်သွားစေတတ်ပါတယ်ဒါဟာမျက်လုံးတဝိုက်မှာ ဖောင်းကြွရောင်ရမ်းခြင်း ကိုဖြစ်စေပါတယ် ။ အိပ်ရေးဝအောင်လဲအိပ်တယ် ငိုလဲငိုမထားပဲနဲ့ မျက်လုံးတစ်ဝိုက်ရောင်ရမ်းနေပြီဆိုရင်တော့ ကျောက်ကပ် ပဲလို့သတိထားလိုက်ပါတော့။

သွေးဖိအား(သွေးပေါင်)တက်နေခြင်း

သွေးလှည့်ပတ်အဖွဲ့အစည်း နဲ့ကျောက်ကပ်က ယင်နဲ့ယန်ဓာတ်လို့ တစ်ခုနဲ့တစ်ခုအမှီသဟဲပြုနေပြီးအပြန်အလှန်အကျိုးပြုနေတဲ့စနစ်နှစ်ခုပါပဲ။ ကျေုာက်ကပ်ထဲက nephron လိူ့ခေါ်ထဲအစိတ်အပိုင်းငယ်လေးတွေက အဆိပ်အတောက်တွေနဲ့အညစ်အကြေးတွေကိုသွေးကြောတွေထဲကနေ စစ်ထုတ်ပေးပါတယ်။သွေးကြောလေးတွေက ပျက်စီးနေတဲ့အခါ nephron လေးတွေက အောက်ဆီဂျင် နဲ့အာဟာရတွေကို လုံလောက်အောင်မရတော့ပါဖူး။ဒါကြောင့်သွေးဖိအားမြင့်ခြင်းဟာလဲ ကျောက် ပျက်စီးစေရတဲ့ အချက်အလက်တစ်ခုပါပဲ။ ဂေါ်ဖီထုပ် စလပ်ရွက်လိုအစိမ်းရောင်ရှိတဲ့စားစရာများ…ချည်သောအသီးအနှံများနဲ့အစေ့အဆံများ ဆန် အစရှိတဲ့folic acid ကြွယ်ဝတဲ့အစားအစာများကို ထည့်သွင်းစားသုံးပေးကြပါ။

ဆီးပေါက်တဲ့အချိန်အခါပုံစံပြောင်းသွားခြင်း

မိမိဆီးပေါက်တဲ့ ကြိမ်ရေ အနံ့ အရောင်နဲ့ သွင်ပြင်လက္ခဏာ သိသိသာသာကြီးပြောင်းလဲသွားရင် တော့ မပေါ့ပါနဲ့ အထူးသဖြင့် တော့ ညအခါမှာ ဆီးအလွန်သွားခြင်းပါပဲ ၃ကြိမ်အထက်ကနေဆယ်ကြိမ်လောက်အထိ သွားနေရရင်တော့မရေးကြီးပါပြီ ။နောက်တစ်ခုကတော့ ဆီးထဲသွေးပါတာပါပဲ ဟုတ်ပါတယ် ဆီးထဲမှာသွေးဟာပါစရာမဟုတ်ပါဖူး.. ။ ကျန်းမာတဲ့ကျောက်ကပ်ဟာ သွေးထဲကအညစ်အကြေးတွေကိုစစ်ထုတ်ပြိး ဆီးအဖြစ်စွန့်ထုတ်ပါတယ် ။

ဒါပေမဲ့စစ်ထုတ်တဲ့စနစ်က ပျက်ယွင်း နေပြီဆိုရင်တော့ သွေးဆဲလ်တွေဟာ ယိုစိမ့်ပြီးဆီးထဲပါလာတတ်ပါတယ် ။ နောက်ဆုံးကတော့ ဆီးထဲမှာလိုအပ်တာထက်ပိုပြီးအမြှုပ်ထနေတာပါပဲ နှစ်ခါသုံးခါ ရေဆွဲချ တာတောင်ဆီး အမြှုပ်ကကျန်နေသးတာ တို့ လိုမျိုးပါ ဒီအချက်ဟာ မလိုလားတဲ့ protein တွေ ဆီးထဲပါဝင်နေခြင်း ကိုပြနေတာပါ ။အထက်ကအချက်အလက်တွေ ရက်ရှည်ကြာဖြစ်နေပြီဆိုရင်တော့ မိတ်ဆွေတို့ အနီးဆုံးဆရာဝန်နဲ့ပြသဖို့လိုနေပြီနော့်…

ဒေါက်တာဖြိုးဇော်အောင်

Zawgyi

ဝမ္းသာစရာသတင္းေလးပါ သူငယ္ခ်င္းတေယာက္ ေက်ာက္ကပ္လဲရမယ္တဲ့ သိန္း၃ရာေက်ာ္ကုန္မယ္ဆိုလို႔ သူ႔ၿခံေလးကို ေရာင္းေနတာ အခုေက်ာက္ကပ္ေဆးေနရတယ္ ။အခုဒီေဆးနည္းေလးကိုေသာက္တာ မေဆးရေတာ့ဘူး အမတေယာက္က ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါျဖစ္ေနတာ ၾကာပီ ။အခု ခံတက္ေခါက္ရယ္ သံပုရာသီး ရယ္ ေသြးေသာက္တာ ၂ေယာက္ လုံး အံ့မခန္းေပ်ာက္ကင္းသြားပါပီ ကုသိုလ္ျဖစ္ရွဲေပးၾကပါ

ေက်ာက္ကပ္ထိခိုက္ေနၿပီလို႔သတိေပးေနတဲ့ေရာဂါလကၡဏာမ်ား

က်ေနာ္တို႔ခႏၵာကိုယ္က အဂါၤ အစိတ္အပိုင္းဟာ ေရာဂါတစ္ခုခုခံစားေနရၿပီဆို လူကို ေရွ႕ေျပးလကၡဏာမ်ား နဲ႔ သတိေပး တတ္ပါတယ္ ။ သူတို႔ကိုသတိမမႈပဲေပါ့ေပါ့ေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေရာဂါေတ ႀကီးထြားလာခ်ိန္မွသိၿပီး ကုသမႈ ေနာက္က် ႏိုင္ပါတယ္ ။ေဆး႐ုံတင္ရရင္ အိမ္ေနမိသားစုေတြ လူအင္အား ေငြအင္အား အခ်ိန္အားနဲ႔ လုပ္အားေတြ မလိုအပ္ပဲ ဆုံးရႈံးတတ္တာေၾကာင့္မို႔ က်ေနာ္တို႔ခႏၵာကိုယ္က သတိေပးေနတဲ့ ေရွ႕ေျပးလကၡဏာမ်ား ကို သတိမႈမိဖို႔ ဖတ္ၾကည့္ရ ေအာင္ ။ ဒီေန႔ ေမာင္ၿဖိဳးတို႔ေျပာျပမွာကေတာ့..ေက်ာက္ကပ္ရဲ႕ ေရွ႕ေျပး ေရာဂါ လကၡဏာမ်ား ပါပဲ။

အိပ္မေပ်ာ္ျခင္း

ေက်ာက္ကပ္ေတြက ခႏၵာကိုယ္ရဲ႕အဆိပ္အေတာက္ေတြကို ဆီးထဲ ကေနစြန႔္ထုတ္ေပးရတဲ့အလုပ္ကိုလုပ္ပါတယ္ ။ အားလုံးျမင္သာေအာင္ ေျပာရရင္ ေက်ာက္ကပ္ဟာ ခႏၵာကိုယ္အတြက္ အမႈိက္သိမ္းသမားေလးတေယာက္ပါပဲ ။ဆိုေတာ့ ေက်ာက္ကပ္ကေကာင္းေကာင္းအလုပ္မလုပ္ရင္ အဆိပ္အေတာက္အညစ္အေၾကးေတြက ခႏၵာကိုယ္ ေသြးလွည့္ပတ္ စနစ္ထဲမွာ ပဲရွိေနၾကမွာပါ..။

အဆိပ္ေတြကေသြးထဲမွာမ်ားေနၿပီဆို သင္အိပ္ေပ်ာ္ေတာ့မွာမဟုတ္ပါဖူး ေကာ္ဖီေတြ ေသာက္ထားတာ စိတ္လႈပ္ရွားစရာ.. စိတ္ဖိစီးမႈ အစရွိတဲ့ အေၾကာင္းရင္းတိတိက်က် မရွိပဲရက္ရွည္ အိပ္မေပ်ာ္ဖူး ဆိုရင္ ေတာ့ ေက်ာက္ကပ္ကို ဂ႐ုစိုက္ဖို႔အခ်ိန္ေရာက္ၿပီဆိုတဲ့ လကၡဏာပါပဲ ။ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါတစ္ခ်ိဳ႕ ဟာ အိပ္စက္ေနရင္း အသက္ရႈခတၱခဏ ရပ္သြားတတ္တဲ့ sleep apnea ဆိုတဲ့ေရာဂါတစ္မ်ိဴးကိုပါျဖစ္ေစတတ္ပါတယ္ ။ အိပ္ေနရင္းနဲ႔ အက်ယ္ႀကီးေဟာက္တတ္တဲ့ လကၡဏာ ကိုလဲျပသတတ္ပါတယ္။

ေခါင္းကိုက္ျခင္းႏႈံးခ်ိျခင္းႏွင့္ခြန္အားမရွိသလိုခံစားရျခင္း

ေသြးနီဥေတြက ေသြးလွည့္ပတ္မႈစနစ္တေလွ်ာက္မွာ လွည့္ပတ္ၿပီး ေအာက္ဆီဂ်င္ ကို အဆုပ္ကေန ဆဲလ္ေတြဆီကို သယ္ေဆာင္ေပးပါတယ္ ။ ေသြးနီဥေတြနဲေလေလ လူဟာ ပိုၿပီး ေမာလြယ္ ပင္ပန္း လြယ္ၿပီး ႏႉံးခ်ိေနတတ္ပါတယ္ ။EPO (Erythropoietin) လို႔ေခၚတဲ့ေဟာ္မႈန္းတမ်ိဴးဟာ ႐ိုးတြင္းခ်ဥ္ဆီကေန ေသြးနီဥ ထုတ္လုပ္မႈကို အားေပးပါတယ္ EPO ကိုေတာ့ ေက်ာက္ကပ္ကေနထုတ္လုပ္ပါတယ္။

က်န္းမာေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ေက်ာက္ကပ္ ဟာ ခႏၵာကိုယ္ ထဲက Vitamin D ကိုထိမ္းသိမ္းႀကီး အ႐ိုးရဲ႕ႀကံခိုင္မႈနဲ႔ EPO ထုတ္လုပ္ေပးမႈကို လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ပါတယ္ ။ အရမ္းကို ႏႈံးခ်ိေမာလြယ္ ပင္ပန္းလြယ္ ေနရင္ေတာ့ဆရာဝန္ျပသင့္ပါတယ္ ။ၾကာရွည္ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ ခံစားေနရသူေတြ အျဖစ္မ်ားတဲ့ လကၡဏာ ကေတာ့ Anaemia လို႔ေခၚတဲ့ ေသြးအားနည္းေရာဂါပါပဲ ေက်ာက္ကပ္ လုပ္ငန္းေဆာင္တာရဲ႕ ၅၀ % ပဲအလုပ္လုပ္ေတာ့တဲ့ လူနာမ်ားမွာေတြ႕ရတတ္ပါတယ္ ။သင္အေနနဲ႔လုံေလာက္ေအာင္အနားယူ အိပ္စက္ေပမဲ့ အၿမဲပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ ႏႈန္းခ်ိလြယ္ ေနၿပီဆိုရင္ေတာ့ ဆရာဝန္ဆီသာေျပးတိုင္ပင္ပါေတာ့..။

ေျခာက္ေသြ႕ၿပီးယားလြယ္တဲ့အေရျပား

ေက်ာက္ကပ္ဟာ ဗီတာမင္ နဲ႔သတၱဳဓာတ္ေတြကို စီမံခန႔္ခြဲရတဲ့ အဂၤါအစိတ္အပိုင္းလဲ ျဖစ္ပါတယ္ ။ ပိုလွ်ံေနတဲ့ အရည္ဓာတ္ေတြကို ဖယ္ရွားမယ္ ေသြးနီဥထုတ္လုပ္မႈကိုျမင့္တင္မယ္ ဆိုတဲ့အလုပ္ေတြလဲလုပ္ပါတယ္ ။သင္အေရျပားက လိုအပ္တဲ့စိုစြတ္မႈမရွိဖူး ေျခာက္ေသြ႕ၿပီးယားယံေနရင္ေတာ့ သတၱဳဓာတ္မလုံေလာက္ မမွ်တတဲ့ ေက်ာက္ကပ္ျပႆနာ ပဲလို႔သိလိုက္ပါ ဒါဟာ အ႐ိုးေရာဂါေတြကိုလဲေနာက္ဆက္တြဲ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္ ။ေရမ်ားမ််ားေသာက္ပါ ၾကာရွည္ခံစားေန ရတဲ့ လကၡဏာ ေတြအတြက္ဆိုရင္ ေတာ့ဆရာဝန္သာျပသပါ..ကိုယ့္စိတ္အထင္နဲ႔ေဆးေတြ ေလွ်ာက္မေသာက္ ပါနဲ႔…ေဆးဝါးေတြဟာအသဲနဲ႔ေက်ာက္ကပ္ကို ပိုၿပီးအလုပ္ေပးတတ္ပါတယ္။

ခံတြင္းအနံ႔ဆိုးဝါးၿပီးပါးစပ္ထဲတြင္သံဓာတ္အရသာခံစားေနရျခင္း

သင့္ေသြးထဲမွာအဆိပ္အေတာက္ေတြမ်ားေနၿပီဆိုရင္ေတာ့ ဒီလကၡဏာျပပါလိမ့္မယ္ ။ ငယ္တုန္းက ကေလးသဘာဝ သံပိုက္လုံးကိုရက္မိသလို စိမ္းေ႐ႊေ႐ႊဖန္တန္တန္ငန္သလိုလို အရသာႀကီးပါ ေဒါက္တာငၿဖိဳးတို႔ငယ္တုန္းကေတာ့ပါးစပ္ထဲဘယ္လိုသံေခ်ာင္းဝါးမိတယ္မမွတ္မိေတာ့ဖူး.အရသာဆိုးဆိုးႀကီးကိုေတာ့ မွတ္မိေနပါေသးတယ္ ေလ။ ေက်ာက္ကပ္သမားဟာအစားစားတဲ့အခါမွာလဲ ဒီသံအရသာႀကီးျဖစ္ေနတတ္ပါသတဲ့ ေနာက္ၿပီး ခံတြင္းအနံ႔ဆိုးဝါးျခင္း ဟာလဲ ေက်ာက္ကပ္ရဲ႕လကၡဏာတစ္ခုပါပဲ

ေသြးလွည့္ပတ္မႈစနစ္တေလွ်ာက္မွာ အဆိပ္အေတာက္ေတြ မ်ားေနၿပီ ဆိုတဲ့အခ်က္ျပမႈပဲလိုသိထားပါေတာ့.။ေနာက္ဆက္တြဲ လကၡဏာကေတာ့ အစားစာခ်င္စိတ္မရွိတာ အထူးသျဖင့္ အသားငါးမစားခ်င္တဲ့ခံစားခ်က္ပါပဲ ဒါဟာ က်န္းမာေရးနဲ႔မညီၫႊတ္တဲ့ ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်ဆင္းမႈ (unhealthy weight loss )ကိုျဖစ္ေစတတ္ပါတယ္ ။ပုံမွန္အားျဖင့္ေတာ့ သံအရသာႀကီးဟာ အလာဂ်စ္သမားေတြနဲ႔ ခံတြင္းသန႔္ရွင္းမႈ နည္းပါးတဲ့လူေတြမွာေတြ႕ရတတ္ပါတယ္ ဒါေပမဲ့.. ရက္ရွည္လမ်ား ဒီလကၡဏာခံစားေနရရင္ေတာ့ ဆရာဝန္ နဲ႔သာ ျပသေပေတာ့ဗ်ိဳ ု

အသက္ရႈျမန္ျခင္း(က်ပ္ျခင္း)

စာဖတ္သူ မိတ္ေဆြအေပါင္း အသက္ရႈက်ပ္ရတာ ေမာတာျမန္တာနဲ႔ေက်ာက္ကပ္နဲ႔ မဆိုင္ဖူးလို႔ေတြးထင္ၾကမွာေပါ့ အဓိကႏွစ္ခ်က္ရွိပါတယ္ ပထမအခ်က္ကေတာ့ ေက်ာက္ကပ္ကမစြန႔္ထုတ္ႏိုင္တဲ့ အရည္ဓာတ္အပိုေတြဟာ ခႏၵာကိုယ္ထဲမွာစုပုံေနမိၿပီးအဆုပ္ထဲကို အလြယ္တကူေရာက္လာရွိႏိုင္လို႔ပါပဲ။ေနာက္တခ်က္ကေတာ့ ေက်ာက္ကပ္မေကာင္းတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ anaemia ျဖစ္ၿပီးခႏၵာကိုယ္ရဲ႕ ဆဲလ္ေတြဟာ ေအာက္ဆီဂ်င္ လုံေလာက္စြာမရရွိလို႔ ပါပဲ ဒီႏွစ္ခ်က္ေၾကာင့္ေမာတာ အသက္ရႈျမန္တာ..ျဖစ္တတ္ပါတယ္ ။

ဒါေပမဲ့လည္း တျခား ပန္းနာရင္က်ပ္လို အဆုပ္ကင္ဆာလိုမ်ိဳး နဲ႔ ႏွလုံးေရာဂါေတြေၾကာင့္လဲ အသက္ရႈမဝ အသက္ရႈျမန္တာ ျဖစ္တတ္ပါေသးတယ္။ အသက္ရႉမဝတာတဲ့တန္းၿပီးေက်ာက္ကပ္ေၾကာင့္လို႔ ထင္လို႔မရေပမဲ့ သူဟာလဲအေၾကာင္းရင္းထဲကတစ္ခုပဲလို႔ သတိထားသင့္ပါတယ္။အိမ္ခန္းထဲကေနမီးဖိုအသြား တို႔ ေလွကားေလ ၃ ထစ္ေလာက္တက္႐ုံနဲ႔တင္ေမာေနၿပီဆိုရင္ေတာ့.. မိတ္ေတြတို႔ေရဆရာဝန္ဆီသာေျပးေပေတာ့။..

လက္ေကာက္ဝတ္ေျခမ်က္စိတဝိုက္ေျခနဲ႔လက္ေတြေဖာေယာင္ျခင္း

ေက်ာက္ကပ္အလုပ္မလုပ္လို႔ ခႏၵာကိုယ္မွာအရည္ေတြစုပုံၿပီးမ်ားလာၿပီဆိုရင္ ဒီေရေတြဟာ sodium retention ကိုျဖစ္ေစပါတယ္ ဒါဟာသင့္လက္ေကာက္ဝတ္ ေျခက်ဥ္းဝတ္ လက္နဲ႔ ေျခေထာက္ေတြမွာ အရည္ေတြစုၿပီးေဖာေယာင္ေစတတ္ပါတယ္။ေျခေထာက္ေတြနဲ႔ ခႏၵာကိုယ္ေအာက္ပိုင္းေဖာေယာင္ျခင္းဟာ အျခား ႏွလုံး အသည္းနဲ႔ ေျခေထာက္အတြင္းက ေသြးျပန္ေၾကာေတြ တခုခု ခြၽတ္ယြင္းလို႔လဲ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ေဆးေတြကလဲအေယာင္က်ေအာင္လုပ္ႏိုင္ေပမဲ့ ဆရာဝန္နဲ႔တိုင္ပင္ၿပီးမွေသာက္သင့္ပါတယ္ ။ ကိုယ့္ဖာသာထင္ရာေဆးေတြေသာက္ၿပီးမွ ဆရာဝန္နဲ ျပသတာသာ ဆရာဝန္အေနနဲ ဒါဟာ့ေရာဂါလကၡာလား ေဆးရဲ႕သက္ေရာက္မႈလား စဥ္းစားရက်ပ္ေစပါတယ္ ။

ေက်ာဘက္နာက်င္ျခင္း

ေက်ာက္ကပ္ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့နာက်င္မႈဟာနက္ရႈိင္းၿပီး နံ႐ိုးေတြရဲ႕ေအာက္ကပ္ရပ္ဖက္မွာျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့တခါတေလ ခါးအေရွ႕ ဆီးစပ္နားတဝိုက္နဲ႔ တင္ပါးမွာပါ နာက်င္တတ္ပါတယ္။ဒီနာက်င္မႈဟာ polycystic kidney disease လိုမ်ိဳးအေရအိတ္ကေလးေတြ ကေက်ာက္ကပ္မွာျဖစ္တည္ေနတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ပါ၊ ေက်ာက္ကပ္ေၾကာင့္ုဖစ္တဲ့ ေနာက္ေက်ာကနာက်င္မႈဟာ တခါနရံ ကိုယ္ပူႀကီးျခင္း ေအာ့အန္ျခင္းနဲ႔ ဆီးခဏခဏ သြားျခင္းတို႔နဲ႔ပါ ပူးတြဲလာတတ္ပါတယ္။

ဒီလိုေတြတြဲမလာေသးဖူးဆိုရင္ေတာ့ ေက်ာကပ္ကဟုတ္ပါတျခားအေၾကာင္းအရာေတြေၾကာင့္နာက်င္တာပါ ။ သူတို႔ဟာေနာက္ေက်ာမွာေနရာတိတိက်က်နာတတ္တယ္ အဖ်ားမရွိတတ္ဖူး ႐ုတ္တရက္လဲ ျဖစ္တတ္ပါတယ္ ။မၾကာခဏ ခါးနာၿပီး အထက္ကလိုလကၡဏာေတြနဲ႔ တြဲလာရင္ သာမာန္အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးနဲ႔မသက္သာရင္ ေတာ့ ေဒါက္တာကိုကို ေတြစီသြားဖို႔အခ်ိန္ေရာက္ပါၿပီ မိတ္ေတြတို႔..။

မ်က္လုံးနားတဝိုက္ေရာင္ရမ္းျခင္း(puffy eye)

မ်က္လုံးနားတဝိုက္ေရာင္ရမ္းျခင္း မို႔ေဖာင္းျခင္းဟာလဲ ေက်ာက္ကပ္က်န္းမာေရး ရဲ႕ေရွ႕ေျပးလကၡဏာမ်ား တဲ့ကတစ္ခုပါပဲ ေက်ာက္ကပ္ရဲ႕စစ္ေၾကာတဲ့ စနစ္ filtration system ပ်က္ေနတဲ့အခါ protein အသားဓာတ္မ်ားကို ခႏၵာကိုယ္ ထဲကိုမွ်ေဝရမဲ့အစားဆီးထဲမွာပါဝင္သြားေစတတ္ပါတယ္ဒါဟာမ်က္လုံးတဝိုက္မွာ ေဖာင္းႂကြေရာင္ရမ္းျခင္း ကိုျဖစ္ေစပါတယ္ ။ အိပ္ေရးဝေအာင္လဲအိပ္တယ္ ငိုလဲငိုမထားပဲနဲ႔ မ်က္လုံးတစ္ဝိုက္ေရာင္ရမ္းေနၿပီဆိုရင္ေတာ့ ေက်ာက္ကပ္ ပဲလို႔သတိထားလိုက္ပါေတာ့။

ေသြးဖိအား(ေသြးေပါင္)တက္ေနျခင္း

ေသြးလွည့္ပတ္အဖြဲ႕အစည္း နဲ႔ေက်ာက္ကပ္က ယင္နဲ႔ယန္ဓာတ္လို႔ တစ္ခုနဲ႔တစ္ခုအမွီသဟဲျပဳေနၿပီးအျပန္အလွန္အက်ိဳးျပဳေနတဲ့စနစ္ႏွစ္ခုပါပဲ။ ေက်ဳာက္ကပ္ထဲက nephron လိူ႔ေခၚထဲအစိတ္အပိုင္းငယ္ေလးေတြက အဆိပ္အေတာက္ေတြနဲ႔အညစ္အေၾကးေတြကိုေသြးေၾကာေတြထဲကေန စစ္ထုတ္ေပးပါတယ္။ေသြးေၾကာေလးေတြက ပ်က္စီးေနတဲ့အခါ nephron ေလးေတြက ေအာက္ဆီဂ်င္ နဲ႔အာဟာရေတြကို လုံေလာက္ေအာင္မရေတာ့ပါဖူး။ဒါေၾကာင့္ေသြးဖိအားျမင့္ျခင္းဟာလဲ ေက်ာက္ ပ်က္စီးေစရတဲ့ အခ်က္အလက္တစ္ခုပါပဲ။ ေဂၚဖီထုပ္ စလပ္႐ြက္လိုအစိမ္းေရာင္ရွိတဲ့စားစရာမ်ား…ခ်ည္ေသာအသီးအႏွံမ်ားနဲ႔အေစ့အဆံမ်ား ဆန္ အစရွိတဲ့folic acid ႂကြယ္ဝတဲ့အစားအစာမ်ားကို ထည့္သြင္းစားသုံးေပးၾကပါ။

ဆီးေပါက္တဲ့အခ်ိန္အခါပုံစံေျပာင္းသြားျခင္း

မိမိဆီးေပါက္တဲ့ ႀကိမ္ေရ အနံ႔ အေရာင္နဲ႔ သြင္ျပင္လကၡဏာ သိသိသာသာႀကီးေျပာင္းလဲသြားရင္ ေတာ့ မေပါ့ပါနဲ႔ အထူးသျဖင့္ ေတာ့ ညအခါမွာ ဆီးအလြန္သြားျခင္းပါပဲ ၃ႀကိမ္အထက္ကေနဆယ္ႀကိမ္ေလာက္အထိ သြားေနရရင္ေတာ့မေရးႀကီးပါၿပီ ။ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ ဆီးထဲေသြးပါတာပါပဲ ဟုတ္ပါတယ္ ဆီးထဲမွာေသြးဟာပါစရာမဟုတ္ပါဖူး.. ။ က်န္းမာတဲ့ေက်ာက္ကပ္ဟာ ေသြးထဲကအညစ္အေၾကးေတြကိုစစ္ထုတ္ၿပိး ဆီးအျဖစ္စြန႔္ထုတ္ပါတယ္ ။

ဒါေပမဲ့စစ္ထုတ္တဲ့စနစ္က ပ်က္ယြင္း ေနၿပီဆိုရင္ေတာ့ ေသြးဆဲလ္ေတြဟာ ယိုစိမ့္ၿပီးဆီးထဲပါလာတတ္ပါတယ္ ။ ေနာက္ဆုံးကေတာ့ ဆီးထဲမွာလိုအပ္တာထက္ပိုၿပီးအျမႇဳပ္ထေနတာပါပဲ ႏွစ္ခါသုံးခါ ေရဆြဲခ် တာေတာင္ဆီး အျမႇဳပ္ကက်န္ေနသးတာ တို႔ လိုမ်ိဳးပါ ဒီအခ်က္ဟာ မလိုလားတဲ့ protein ေတြ ဆီးထဲပါဝင္ေနျခင္း ကိုျပေနတာပါ ။အထက္ကအခ်က္အလက္ေတြ ရက္ရွည္ၾကာျဖစ္ေနၿပီဆိုရင္ေတာ့ မိတ္ေဆြတို႔ အနီးဆုံးဆရာဝန္နဲ႔ျပသဖို႔လိုေနၿပီေနာ့္…

ေဒါက္တာၿဖိဳးေဇာ္ေအာင္

About the author

5qt5gZ4vbA

Leave a Comment